Smells Like Teen Spirit

Piosenka pisana była szybko i długo. Riff wpadł Kurtowi do głowy w domku w Olimpii wiosną 1991, ale słowa dopiął dopiero w Sound City, w Van Nuys, na dzień przed nagraniem. Butch Vig w wywiadach mówi, że pierwsze demo, które usłyszał, brzmiało jak „Pixies grający Boston”. Ostateczną kompozycję doszlifowali w studiu. Grohl dopisał ten swój charakterystyczny werbel przed refrenem, bez którego to nie jest ta sama piosenka.

Skąd tytuł

Z pisaka Kathleen Hanny (Bikini Kill). Wpisała Kurtowi na ścianę mieszkania „Kurt smells like Teen Spirit”. Teen Spirit był tanim dezodorantem, którego używała ówczesna dziewczyna Kurta, Tobi Vail. Kathleen żartowała z Kurta, że pachnie jak dezodorant swojej dziewczyny. Kurt myślał przez rok, że to jakieś rewolucyjne hasło. Dopiero potem dowiedział się, że to był po prostu żart o Nivea for Teens.

Napisałam „Kurt Smells Like Teen Spirit” na jego ścianie. On myślał, że to o rewolucji. To był dezodorant Tobi.

Struktura

Cztery akordy w zwrotce (F minor, B♭ minor, A♭, D♭), te same cztery akordy w refrenie, ale zagrane z pełnymi power-chordami i wysokim wokalem. Cobain uczył się tego triku od Pixies (Kim Deal później mówiła, że gdy pierwszy raz to usłyszała, roześmiała się głośno). Riff otwierający to sekwencja dwutaktowa, którą Grohl zaczyna od jednego uderzenia werbla, wchodzi wysoko na hi-hacie i dopiero od refrenu przełamuje na crash. Ta „cicho-głośno-cicho-głośno” dynamika to jest cały wzór Nirvany w miniaturze.

Nagrania

Sesja Butcha Viga: kilka dubli, wokal w jednym podejściu. Solo gitarowe Kurt zagrał nawiązując do wokalnej linii refrenu (to jest ta sama melodia, przetransponowana). Vig mówił potem, że nie miał w tym momencie serca zaproponować dubla; Kurt zagrał to raz, chodząc po pokoju, i nikt nie miał ochoty tego dotykać.

Znane są jeszcze trzy inne wersje. „Boombox demo”, czyli Kurt gra sam na akustyku, styczeń 1991. „Devonshire mix”, pierwszy miks Viga, odrzucony przez Kurta. „BBC Peel Session” z 3 listopada 1991, w Maida Vale: wersja krótsza o pół minuty, brzmi surowiej.

W radiu

Grane w USA od września 1991. W Polsce pierwsze puszczenia to Trójka i regionalne Programy Czwarte pod koniec 1991 i przez cały 1992. Do polskiego mainstreamu (Radio Zet, później Radio Kolor) doszła dopiero po sylwestrze 1992. Do 1994 była grana wszędzie, nawet w audycjach, do których nie pasowała.

Grana / niegrana

Nirvana grała ją prawie na każdym koncercie 1991–1993, z jednym słynnym wyjątkiem: 30 sierpnia 1992 w Reading Festival. Kurt tego dnia zapowiedział ją, a potem zespół zamiast niej zagrał „More Than a Feeling” Bostonu przez pół minuty i przeszedł do „Smells Like Teen Spirit”. To był żart z zarzutów, że Nirvana zrobiła Pixies grających Boston. Kurt śmiał się z tego przez cały koncert.

Pod koniec 1993 Kurt otwarcie mówił, że ma dosyć tej piosenki i że gra ją „dla dzieci na końcu”. Na Unpluggedzie odmówił jej grania, mimo że MTV o to prosiło.

Co słuchać

Jeżeli znasz tylko oryginał, koniecznie zestaw go z Reading 1992. Tam brzmi, jakby zdarł sobie gardło na całą dekadę. Tekst piosenki znajdziesz na Tekstowo lub Genius.