Reading Festival, 30 sierpnia 1992

Wieczór 30 sierpnia 1992. Ostatni dzień Reading Festival, sekcja główna. Nirvana miała być głównym punktem programu. W brytyjskiej prasie od tygodni krążyły plotki, że Kurt jest w tak złym stanie, że koncert się nie odbędzie. Mówiło się o pobycie w klinice odwykowej, o tym, że nie da rady wyjść na scenę, o tym, że zespół się rozpada. To były w dużej mierze prawdziwe informacje: Kurt faktycznie kończył w tamtym czasie krótką detoksykację po Lollapaloozie.

Zespół uznał, że jedyną odpowiedzią jest zażartować z tego wszystkiego.

Kurt wjechał na scenę na wózku inwalidzkim, pchany przez Everetta True, brytyjskiego dziennikarza „Melody Maker”, tego samego, który jako jeden z pierwszych opisał Sub Popa w Wielkiej Brytanii w 1988. Kurt miał na sobie szpitalny szlafrok, długą, żółtą perukę, i pozwolił się dopchać do mikrofonu. Zrobił jedno drętwe pomachanie do widowni. Potem sam wstał, ściągnął perukę, i zaczęli od „Breed”.

Setlist

Zagrali 25 utworów w niecałą godzinę i czterdzieści minut. Cały Nevermind oprócz jednej piosenki. Cztery piosenki z Bleach. Cztery utwory, które trafią później na In Utero (w tym premiera „All Apologies” w wersji z zespołem). Pięć rzeczy, które zostaną potem na Incesticide.

Zamknęli set „Territorial Pissings”. Zamknęli koncert zniszczoną sekcją perkusji. Grohl skopał zestaw. Krist wjechał basem w Marshall. Kurt położył gitarę na wzmacniaczu i pozwolił jej wyć.

Pchałem Kurta na wózku i myślałem: nie da rady tego zagrać. Kurt zszedł z wózka i zagrał najlepszy koncert Nirvany, jakiego kiedykolwiek widziałem. Wszystkim, którzy pisali, że zespół się kończy, dał publicznie w twarz.

„More Than a Feeling”

To jest ta anegdota. Kurt zapowiedział „Smells Like Teen Spirit”, i zamiast niej zespół zaczął riff „More Than a Feeling” Bostonu, powolna referencja do zarzutu, że „Smells Like Teen Spirit” to plagiat z Bostonu. Zagrali riff Bostonu przez pół minuty. Publiczność się roześmiała. Wtedy przeszli w prawdziwe intro do „Smells Like Teen Spirit”. To była właściwie pierwsza publiczna reakcja Kurta na oskarżenia o plagiat.

Wydanie

Cały koncert wyszedł oficjalnie w 2009 roku jako Live at Reading (CD, DVD, LP). Jest to jedyny w pełni oficjalny koncert Nirvany dostępny w oryginalnym audio i wideo. Dźwięk pochodzi z pulpitu, dodatkowo obrobiony. Wideo z kamer telewizji BBC, w tym z ujęcia backstage’owego z „wózkiem”.

Co słuchać

Rekomenduję zestawienie „Smells Like Teen Spirit” z Reading z wersją studyjną. Reading brzmi ostrzej, wolniej w środkowej części i bardziej rozpaczliwie. Tak brzmi zespół, który wie, że gra to w Reading, i przez cały koncert próbuje nie odpuścić.