In Utero

Nagrany w Pachyderm Studio w Cannon Falls, Minnesota, między 12 a 26 lutego 1993. Za pulpitem stał Steve Albini, który do końca życia nie lubił, kiedy nazywano go „producentem”, bo w jego przekonaniu producent to ktoś, kto podejmuje decyzje muzyczne. Albini nie podejmuje decyzji muzycznych. Albini ustawia mikrofony.

Za trzynaście dni pracy wziął ryczałt 100 tysięcy dolarów i procent zerowy. Trzymał się tej zasady przez całe życie. „Nie chcę mieć nic wspólnego z tym, ile płyta zarobi. Jak ktoś sprzedaje jej dużo, jego problem, jak mało, mój problem, ale nie w portfelu, tylko w reputacji.”

Skąd taki dźwięk

Krótko: dużo mikrofonów w pokoju, mało procesorów. Perkusja Grohla ma po siedem mikrofonów na samym zestawie (dwa overhead, room, pod tomem, pod stopą, dwa na werblu), a poza tym mikrofon PZM przyklejony taśmą do sufitu na końcu sali. Ten sufit słychać na całej płycie. Kompresor Neve w miksie, zero kluczowych reverbów (tylko naturalne pogłosy pokoju), gitara i bas przez mniej kroków niż na Nevermind.

Efekt jest taki, że In Utero brzmi jak jedno pomieszczenie. Nevermind jest zrobione z klocków. In Utero wciska cię w róg tego pomieszczenia i nagrywa cię razem z zespołem.

Skandal, którego nie było

We wrześniu 1993 „Chicago Tribune” i „Newsweek” opublikowały teksty sugerujące, że DGC próbuje wywalić Albiniego miks i zremiksować całą płytę, bo brzmi „nie do puszczenia w radiu”. Nirvana wysłała do „Newsweek” list sprostowujący (podpisany osobiście przez wszystkich trzech), w którym zaprzeczali. Prawda była gdzieś pośrodku: wytwórnia była niezadowolona, zespół był niezadowolony po odsłuchu masteru, ale nikt nie „wywalał” Albiniego.

W kompromisie Scott Litt (znany z R.E.M.) zremiksował dwa utwory pod single: „Heart-Shaped Box” i „All Apologies”. To są miksy, które grało radio. Reszta In Utero to mix Albiniego. Wersja z remiksami Litta jest domyślną wersją płyty; oryginalne miksy Albiniego dla „Heart-Shaped Box” i „All Apologies” wyszły osobno na 20. rocznicowej reedycji z 2013 roku, i zdaniem wielu (mnie też) brzmią lepiej. Są mniej wygładzone, bardziej „końcowa próba w piwnicy”.

Nie chcę robić waszej płyty za procent od sprzedaży. Płacicie mi jak hydraulikowi i to jest jedyne uczciwe rozwiązanie, bo ja wam nie mówię, jak grać, a wy mi nie mówicie, jak nagrywać.

Co jest na tej płycie

Dwanaście piosenek Kurta w pełnej formie i cała jego wściekłość na to, co przyniósł Nevermind. „Serve the Servants” to autobiografia w cztery minuty. „Scentless Apprentice” inspirował się „Pachnidłem” Süskinda; Kurt czytał wtedy tę książkę i Grohl w wywiadach mówił, że Kurt naprawdę chciał, żeby to była piosenka o dziecku bez zapachu. „Heart-Shaped Box” to jest ta piosenka, na której Kurt dokłada gitarę Big Muffa jak młot, a Grohl gra ten swój charakterystyczny werbel na drugie i czwarte.

„All Apologies” pisał Kurt jeszcze przed Nevermindem; istnieje wersja z Peel Session z 1991 roku. „Rape Me” też. Obie trzymano w rezerwie na In Utero świadomie.

Odbiór

Debiut na pierwszym miejscu Billboard 200, sprzedaż w pierwszym tygodniu 180 tysięcy egzemplarzy. To jest połowa tego, ile w pierwszym tygodniu sprzedał Nevermind w szczytowym momencie. Krytycznie In Utero dostała lepsze recenzje niż Nevermind; pisano o niej jak o wypowiedzi, nie jak o hicie.

W Polsce

In Utero miała polskie wydanie kasetowe Digitona (1993) i CD Universal Music Polska (od 1997). Do końca lat 90. „Rape Me” miało polskie tłumaczenie na okładce kasety opatrzone (nietrafnym) tytułem „Zgwałć mnie”. Kurt tłumaczył wielokrotnie, że to piosenka przeciwko gwałtowi, ale wersji kasetowej polskiego dystrybutora nikt już nie miał jak zmienić.

Źródła

1. Steve Albini: list otwarty do Nirvany
2. Kurt Cobain: Rolling Stone interview